Majalah BINA DA'WAH Edisi Online

BD ONLINE PINDAH ALAMAT...!!!

2007-08-21T07:42:00.000-07:00

Assalamu'alaikum....!
Hatur Uninga. Weblog Majalah Bina Da'wah Edisi Online parantos ngalih ka www.binadakwah.wordpress.com. Hatur nuhun kana silaturahmina!

Penguman. Weblog Majalah Bina Da'wah Edisi Online sudah pindah ke
www.binadakwah.wordpress.com. Terimakasih atas silaturahminya.

Wassalamu'alaikum...!
Redaksi

Naha Bet Kitu (?)

2007-08-21T05:44:00.000-07:00

Ku KI UDIN

LAMUN Rancangan Undang Undang Anti Pornografi jeung Pornoaksi (RUU APP) disahkeun ku legislatif, kawasna bakal aya kajadian anu rada rongkah. Rék teu rada rongkah kumaha, cacakan tacan disahkeun ogé geus pahibut, komo lamun nepika disahkeun.

Kacipta mangkeluk-mangkeluk anu nolak kana éta RUU baris protes bébéakan, baris baruntak bébéakan. Malah teu pamohalan, baris aya layanna. Utamana ti kolompok-kolompok anu ngarasa gemes nénjo sagala karamijudan di ieu nagri. Sabab dihanteu-hanteu ogé, éta RUU téh aya patula-patalina jeung kalangenan katut kasab haram maranéhna.

Ceuk jalma-jalma jejeg, kalangenan katut kasab haram sotéh, da ceuk maranéhna mah sah-sah waé. Taya istilah haram. Nu penting henteu ngaganggu, pokna ogé. Padahal, kanyataanana, ngaganggu!

Pikeun jalma-jalma jejeg, kiwari ukur bisa ngusap dada jeung garo-garo teu ateul. Harepan, kari harepan. Harepan hayang nerapkeun ajen-ajen Islam, di nagri anu réréana urang Islam, jadi sirna. Padumuk ieu nagri téh mémang réréana mah urang Islam, ngan ummat Islamna mah saeutik pisan. Lamun éta RUU nepika bolay, teu disahkeun, hartina mangkeluk-mangkeluk teu jejeg anu baris makalangan. Demi jalma-jalma jejeg, ngégél curuk.

Ku kitu ogé bakal kaharti, leuwih réa anu ngabéla karamijudan tibatan kamaslahatan. Mémang, mun diitung mah mangkeluk teu jejeg téh henteu pati réa. Ngan, nyaéta apan maranéhna mah kagungan dana, gaduh kakuatan, boga sokongan. Salian ti éta, maranéhna ogé boga média, boh média aksi pon kitu deui média grafi.

Lamun RUU tepika ngajanggelek ngajadi UU, kacipta réa kasab jalma ramijud anu udulan. Sabaraha media citak anu baris bangkrut ? Sabaraha media éléktronik, boh tivi boh radio, anu baris tutup. Jalma ramijud (teu eucreug) moal bisa makalangan. Ti mimiti penyiar TV anu olah dada, nepi ka purah mamaos dangdut anu paling Yahuuud! (balikeun tanda pangerona) anu olah pantat, baris leungit pakasaban.

Ku urang kabandungan. Aya sabaraha média citak, boh koran boh tabloid, anu nyuguhkeun pornografi dina saban minggu, dina saban poé. Aya sabaraha média éléktronik anu nyuguhkeun pornoaksi dina saban poé? Tacan penyiar radio anu nyuguhkeun omongan jorang. Acan deuih mangkeluk-mangkeluk anu resep ngobrol dibarung ku cawokah. Pokona, piraméeun wé.

Para kekentong anu kiwari keur makalangan, kawas anu teu mangga pulia. Asa leuwih condong ka beulah kenca. Asa leuwih ngabéla anu teu réa. Asa leuwih sieun ku anu sapira. Asa teu malire kana kapentingan balaréa. Naha bet kitu? Éta kitu pédah anu saeutik mah leuwih réa nguntungkeun? Tapi, nguntungkeun saha deuih? Nya, nguntungkeun para pangusaha. Nguntungkeun Média Masa. Nguntungkeun kasab jalma anu aya patula-patali jeung olah dada, olah paha jeung olah raga.

Upama hiji média citak dibeuli ku hiji jalma, anu macana mah lain ukur anu meulina, tapi baris dibaca ku dua ku tilu jalma. Lamun média citak ramijud (teu eucreug) dibeuli ku hiji jalma ramijud, anu ramijud téh lain ukur manéhna, tapi baris réa anu kabawa ramijud. Baris nambahan mangkeluk ramijud. Cag !***

Laporan Utama Edisi Juli 2007

2007-06-25T04:20:00.002-07:00

MELACAK 'ALUMNI AFGHAN'

ABU Dujana ditangkap. Alumni Afghan kembali menjadi sorotan dan tercoreng. Siapa saja Alumni Afghan dan bagaimana aktivitasnya sekarang? Benarkah banyak yang menjadi "antek" Amerika atau intel untuk merusak citra Islam dari dalam? Bagaimana baiknya alumni Afghan bersosialisasi dengan aktivis lain?

Simak Laporan Utama "BINA DA'WAH" Edisi 328 - Juli 2007. Simak pula tulisan menarik lainnya: Ambara KH. Miftah Faridl, KH Athian Ali M. Da'i, HM Daud Gunawan, Tafsir Quran dan Hadits, Hikmah, Biro Jodoh Islami, dan ragam artikel menarik lainnya.

Simak pula lembaran suplemen berbahasa Indoensia TABYIN yang antara lain memuat tulisan lengkap tentang Penerapan Syariat Islam di Indoensia (Perda Syari'ah). Berlangganan: Hubungi Bagian Sirkulasi.*

Hikmah

2007-06-25T04:15:00.001-07:00

Asma’ Binti Yazid
Juru Catur Kaum Wanoja

NAMINA Asma’ Binti Yazid bin Al-Sakan Al-Anshari. Kakoncara jadi juru catur (juru bicara) kaum wanoja. Perténtang jeung cerdas. Sajabana ti éta, Asma’ ogé salahsahiji wanoja anu aktif ngarojong jihad tur taya kagimir. Alloh SWT nempatkeun Asma’ jadi hiji syahidah dina oerang Yarmuk, nyatana perang ngalawan urang Nasrani. Asma’ pupus lantaran katinggang tihang paranti nahan kémah. Najan Asma’ pupus, tapi ngaranana dipikatineung ku umat Islam.

Muslim bin ‘Ubaid ngariwayatkeun yén Asma’ kungsi sumping ka Rosululloh SAW. Harita, Rosululloh nuju rempeg ngariung sareng para sahabatna. Asma’ nyarita, “Ya Rosululloh, kuring téh wawakil jaum wanoja pikeun ngadugikeun harepan ka salira. Alloh SWT ngutus salira pikeun sakumna manusa, boh lalaki boh wanoja. Kami ogé ariman ka salira jeung ka Pangéran salira. Tapi, kami salaku kaum wanoja ngarasa kawatesan tina rupaning aktivitas. Kami mah ukur diuk di imah, ngalédan salaki, ngandung budak. Ari kaum lalaki, meunang kaistiméwaan anu leuwih ti kami. Kaum lalaki bisa berjama’ah, ngalaksanakeun Juma’ahan, ngalongok nu gering, ngalayad nu maot, munggah haji sababaraha kali, jeung anu pangistiméwana bisa jihad di jalan Alloh. Iwal ti éta, upama kaum lalaki ngalaksanakeun munggah haji, umroh, atawa jihad, mangka kaum wanoja mah ukur ngajaga harta, nyadiakeun pakéan, ngurus barudak. Naha kami meunang ganjaran anu sarua tina éta sakabéh?” kitu pokna Asma’ kalayan rada kapapanjangan.

Rosululloh SAW ngabagikeun paneuteupna ka para sahabat, kaasup ka Muslim bin ‘Ubaid. Mantenna nyarios, “Naha aranjeun kungsi ngadéngé aya wanoja anu paméntana dina masalah agama leuwih hadé batan ieu wanoja?”
Para sahabat ngawaler, “Ya Rosululloh, kami henteu nyangka upama aya wanoja anu dipaparin hidayah siga kieu…”

Lajen Rosululloh ngarérét ka Asma’ kalayan nyarios, “Mangka sing apal jeung sing paham anjeun jeung kaum wanoja di tukangeun anjeun, yén aranjeun meunang ganjaran anu sarua jeung ganjaran anu diraéh ku kaum lalaki, upama aranjeun ngalayanan salaki aranjeun kalayan hadé, nyaéta néangan ridona jeung nurut kana paréntahna.”

Sabada ngadangu waleran ti Rosululloh SAW, katara pameunteu Asma’ mani hégar nandakeun ngemu rasa kabungahan. Asma’ langsung amitan, sarta ngawawakeun waleran Rosululloh SAW ka wanoja séjén. Salaku juru catur, Asma’ mémang kaitung wantér jeung calakan. Pananya Asma’ ogé apan sakitu cerdasna. Teu anéh upama Asma’ meunang susuluk salaku juru catur kaum wanoja.
Ku ayana kitu, kaum wanoja henteu kudu ngarasa ringrang perkara kaistiméwaan. Lebah dieu, Alloh SWT henteu ngabéda-bédakeun antara lalaki jeung wanoja. Sarua meunang kaistiméwaan, luyu jeung fitrahna. (M. Sudama).*

BD Edisi Juni 2007

2007-05-25T05:10:00.000-07:00

Telaah Utama : Dadasar Anu Sasab

Mengupas tuntas ideologi yang sesat-menyesatkan dan tak layak dianut oleh umat Islam. Hanya satu ideologi yang tepat bagi umat Islam dan manusia pada umumnya: Ideologi Islam? Lantas, bisakah ideologi negara yang sekarang dianut kita ubah?

Mengenang Piagam Jakarta
Karena membuka peluang diterapkannya syariat Islam di Indonesia, Piagam Jakarta yang merupan hasil kompromi antara kelompok nasionalis-sekuler dan nasionalis-Islam tidak diberlakukan. Tujuh kata dalam piagam itu pun dihapus. Mengapa? Simak ulasan Adhian Husaini, Ketua Dewan Da'wah Pusat.

Simak artikel menarik lainnya:
Ambara KH Miftah Faridl, KH Athian Ali M. Da'i, HM Daud Gunawan, dan KH Bahrul Hayat.
Simak juga rubrik Tafsir, Mimbar, Pedaran, dan Suplemen Bahasa Indonesia TABYIN yang memuat tulisan tentang Syekh Raid Salah "Syekh Al-Aqsho" dan Naskah tentang Syariat Islam dari Ust. Abu Bakar Ba'asyir, dan masih banyak lagi. Hubungi Sirkulasi BD. Harga hanya Rp 7.500,-

Kursus Singkat Menulis

2007-05-25T05:05:00.000-07:00

BD Writing Short Course
“Kursus Singkat Menulis”

Menulis itu mudah. Membuat Buletin Dakwah? Gampang pisan...........

Buktikan, dengan mengikuti kursus “Bisa Menulis dalam Setengah Hari”

Insya Allah…

Minggu, 24 Juni 2007 / 08 Jumadi Tsani 1428 H
Pkl. 09.00 – 17.30 WIB
Gedung Dewan Da’wah Jabar
Jln. Pungkur 151 Bandung Tlp. 4235406

Daftarkan segera, ke Biro Diklat Dewan Da’wah Jabar
Investasi: Rp 50.000,- (termasuk Makan Siang & Buku Panduan)

Materi Pelatihan:
Mengenal Lebih Dekat ‘Dapur’ Media Massa
Kiat Praktis Menulis di Media Massa
Kiat Menerbitkan Buletin Dakwah.

TEMPAT TERBATAS !!!

Umat Loba Diatik ku Atikan Pulitik Sekulér

2007-05-25T04:59:00.000-07:00

Ambara: H.M. Daud Gunawan
(Wakil Ketua Umum Dewan Dakwah Jabar)

NU kabandungan ku kuring, umat Islam dina atikan pulitik téh éta kabagi kana tilu hambalan.
Kahiji, golongan anu mibanda kasangtukang atikan pulitik bari icikibung tur makalangan, boh di Orpol atawa Ormas, nepika bag-bagan pulitikna téh éstu ngagolotrok.

Kadua, alamiah, nyaéta golongan pulitikus nu icikibung tur aktif di pirang-pirang ormas atawa orpol kalawan daria bari diwuwuh ku kaparigelan nu geus ngancik dina dirina, sok sanajan dirina téh saukur wedalan sakola handap, saperti SMP atawa SMA. Pulitikus alamiah ieu naratas hambalan kalungguhanana éstu tina hambalan nu panghandapna terus naék nepi ka hambalan pangluhurna bari pengkuh atawa istiqomah.

Prosés berpulitik dirina éstu dimimitian tina hambalan panghandapna, upama dina organisasi pormalna mah ti mimiti tingkat ranting naék ka anak cabang, ti anak cabang ka cabang, ka wilayah terus nepi ka kahambalan pangluhurna. Manéhna parigel dina ngungkulan oge bisa ngahaminan pasualan-pasualan nu disanghareupan ku diri katut masyarakat atawa bangsana.

Katilu, golongan pulitikus nu boga bakat atawa kaparigelan nu bener-bener geus ngancik dina dirina bari ngarojong kana karepna pikeun ancrub makalangan dina widang pulitik kalawan pengkuh ogé diwuwuh ku resep maca buku-buku atawa lingkungan sabudereunana.

Golongan pulitikus nu mibanda bakat ieu bakal ngayuga jadi golongan negarawan nu parigel dina ngagéroh kahirupan bari mihak ka rayat. Golongan pulitikus saperti kieu tara mibanda sikep “kutu luncat” atawa mencla menclé. Pulitikus nu mibanda bakat ieu baris ngigelan pirang-pirang pasualan kalawan daria tur pengkuh dina sikep. Pulitikus negarawan ieu bakal loba ngabéla tur ngaheulakeun kapentingan rayat batan dirina, dalah kumaha ogé ari loba mikiran kana kapentingan rayat mah geus tangtu kapentingan dirina ogé bakal kaperhatikeun.

Jadi, pulitikus negarawan éta kawilang beurat, demi nalika paadu hareupan jeung lawan nu bener dina kaputusan jeung pamadeganana mangka dirina kudu siap ngabenerkeun ka pihak nu jadi lawanna.

SACARA pormalna pendidikan pulitik umat Islam téh lemah. Nu jadi kasangtukang kalemahanana:
Kahiji, umat Islam lolobana teu mibanda atikan pulitik anu muser tur jelas aturanana, ogé leuwih loba diatik ku atikan pulitik sekulér, nepika aya pameredih ti sawatara pasantren di Cianjur, nalika Déwan Da’wah Jawa Barat ngayakeun silaturrahim, nu ngaharepkeun sangkan ahli pulitik Islam getol ngayakeun kagiatan atawa palatihan jeung ngiriman buku-buku siyasah atawa pulitik minangka rujukan atawa keur atikan dina énggoning nyitak barudak-barudak ngora atawa santri sangkan parigel tur beunta dina widang pulitik, demi kiwari kalolobaan pasantrén ogé poékeun tur jauh dina bag-bagan atikan pulitikna.

Upama téa mah aya sabagian umat Islam nu mibanda kaparigelan tur kasangtukang atikan pulitik, tapi demi maranéhna ogé loba anu kaeurad ku pulitik sekulér. Nu jadi kasangtukang kaeuradna kaom pulitisi Islam kana cangreudan sekulér éta, alatan léngkah paripolahna dina pulitik téh teu ditatapakan ku ajén-ajén aqidah Islam nu bener tur lempeng.

Kadua, nu dipibanda ku umat Islam dina bagbagan pulitik ieu nyaéta kurang pokus dina pulitik Islam-na kalawan langsung, pulitik Islam masih dicampur adukkeun jeung pulitik sekulér, contona; naon pangna partéy-partéy Islam éléh galungan, sabab kaumuman ummat Islam boga anggapan yén dina Islam teu diajarkeun bag-bagan pulitik kalawan écés. Padahal, upama urang jujur tur boga karep pikeun neuleuman ajaran Islam kalawan jero, mangka urang baris manggihan, yén sakabéh kagiatan boh kagiatan dina widang ibadah mahdlohna atawa ibadah séjénna, éta euyeub ku ajén-ajén pulitik.

Conto séjénna, nalika urang milih pamingpin, apan kudu ngawengku kana kriteria anu tangtu, lain saukur asal milih. “Satemenna pamingpin maranéh téh ngan wungkul Alloh, Rosul-Na, jeung jalma-jalma anu ariman, nu ngadegkeun sholat jeung nyumponan zakat jeung maranéhanana téh nu sumujud (ka Alloh)” (QS. Al-Maidah: 55).
Dina ayat di luhur, dijentrékeun ku Alloh cara-cara milih pamingpin, sakaligus jeung kriteria pamingpin nu hadé pikeun mingpin.

Katilu, loba nu boga anggapan, yén Islam téh saukur ngatur perkara-perkara anu sipatna sérémonial atawa ibadah mahdloh wungkul. Padahal, dina Islam sistim musyawarah baé geus diatur kalawan écés tur jelas.
Musyawarah upama ku urang dilandikeun kana lembaga nagara teu béda jeung DPR-MPR. Ku sabab dina widang pulitik geus kaancikan sekulér, nu mangrupa nyokot kaputusan dumasar kana jumlah sora nu loba, antukna sistim musyawarah nu diajarkeun ku Islam, nu mangrupa kaputusan jeung katangtuan ditangtukeun ku bebeneran, lain ku jumlah, jadi mingkin teu dipiwanoh ku masarakat atawa ku kalangan pulitisi.

Sok sanajan kiwari nu sistim nu diagem ku bangsa Indonesia téh mangrupa demokrasi, ieu ogé teu kudu ditolak atawa dipahing, tapi ku urang kudu dijadikeun alat pikeun ngahontal tujuan. Upama téa mah alat geus aya dina leungeun urang, mangka kadituna urang bakal bisa ngarukal rekol alat tadi luyu jeung katangtuan ajaran nu diagem ku urang nyaeta Islam. Sistem demokrasi éta bisa dijadikeun alat da’wah lain tujuan da’wah.

SANGKAN ummat Islam kahareupna aya dina kaunggulan tur nyinglar tina kalemahan katut kahengkeran dina widang pulitik mangka urang kudu:
Kahiji, gura-giru nyitak kader pulitik ku cara ngayakeun jeung ngaronjatkeun atikan pulitik Islam nu nyoko kana kapentingan ummat dina hambalan pormal, saperti sakola luhur atawa di pasantren-pasantren, bari teu leupas tina papagon aqidah nu lempeng tur bener. Nepika ngayuga manusa-manusa pulitisi nu loba ngaheulakeun kapentingan ummat batan kapentingan pribadi, dalah kumaha ogé ari geus mentingkeun kapentingan ummat mah kapentingan pribadi oge bakal kabawa.

Kadua, ngagedurkeun palatihan-palatihan pulitik ngaliwatan widang nu teu pormal, ku mangrupa kagiatan-kagiatan atawa palatihan-palatihan di ormas-ormas atawa organisasi kapamudaan. Ogé terus-terusan nganepikeun pamahaman pulitik ka masarakat atawa ummat ngaliwatan majelis ta’lim atawa khutbah-khutbah Jum’at jeung sabangsana, bari pepek tur diwengku ku ajén-ajén Islam, nepi ka ummat “beunta pulitik”. (Alma’/BD).*

Wawancara Ahmad Tafsir

2007-05-25T04:55:00.000-07:00

Prof. Dr. Ahmad Tafsir, M.A.:
‘Sakola Jaman Ayeuna, Udagadanana Digawé’

ANU munggaran diajarkeun ku Nabi Muhammad Saw. nyaéta tauhid. Ngajarkeun pentingnna ajén kaimanan jeung kaihlasan dina ibadah jeung muamalah. Sabada ngawewegan kaimanan ka Allah, kakara naék kana pangajaran anu séjénna, nyaéta solat, neuleuman Al-Quran, jsté. Sanajan tacan kapaluruh kurikulum pangajaran modern dina jaman kiwari, tapi metode pangajaran nabi mangsa harita mah geus kalintang sistematis.
Pikeun ngamekarkeun élmuna, salah sahiji cara anu dilakonan ku nab nyaéta nikah ka Hafsah Binti Umar. Nabi nikah ka Hafsah lain lantaran nafsu saperti tudingan jalma kafir mangsa harita. Nabi mibanda tujuan anu jauh leuwih mulya, nyaéta ngamekarkeun élmu jeung da’wah Islam.

Hafsah Binti téh randa. Salakina, Khunais bin Huzafah, gugur mangsa perang Uhud. Bapana hafsah, Umar bin Khattab, kawilang kingkin ningali Hafsah anu ditinggalkeun maot ku salakina, komo deui nilik kana umurna anu kakara 18 taun. Dina kaayaan saperti kitu, Umar boga niat mangnéangankeun salaki keur budakna. Satuluyna, ménta sangkan Abu Bakar atawa Utsman bin Affan nikah ka budakna, tapi duanana nampik. Satuluyna, Umar ngadu ka Rasulullah. Nyaksian sahabatna ngambek jeung sedih, Rasul henteu téga, kalayan antukna Rosul nétélakeun kasiapanana nikah jeung Hafsah. Sajarah geus nyatet, Hafsah dipilih di antara istri-istri Rasul pikeun ngarawatan naskah awal Al-Quran, sakumaha anu kungsi ditulis dina “BD” No.325 April 2007.

Mangsa jaman Nabi, para tawanan dihampangkeun hukumanana, malah dibébaskeun tina jaruji beusi upama maranéhna bisa ngajarkeun maca jeung nulis. Hal ieu mangrupa hiji bukti yén nabi kawilang mihormat pagawéan ngajar atawa ngabagi-bagi élmu. Saorang sakitan anu mibanda kasangtukang goréng sarta tingkat kasalahan anu rupa-rupa, bisa dipupus ku cara ngajarkeun élmu anu mangfaat.

Bumina Nabi ogé henteu sakadar mibanda fungsi jadi tempat ngiuhan, tapi dijadikeun puseur kagiatan diajar jeung ngajar. Para sahabat ti sawatara wewengkon, henteu asa-asa sumping ka bumi Nabi pikeun diajar langsung ngeunaan ajén-inajén Islam. Bumi Nabi, anu perenahna gédéngeun masjid, jadi tempat ngadukeun rupaning pasualan anu keur disanghareupan kaum muslimin.

Pangajaran leuwih loba dilakonan mangsa di Madinah dibandingkeun di Makah. Lantaran waktu harita Makah tacan kondusif pikeun kagiatan diajar. Loba kaum kafir anu tacan yakin kana kaagungan Allah Swt sarta ajaran anu dicandak ku Nabi Muhammad. Uar pangajak Nabi téh kalah dihujat, diléléwé, dihina. Lain baé hinaan, da kaasup kekerasan pisik anu méh maragatkeun nyawa Nabi. Nabi henteu réa ngajarkeun konsép-konsép, tapi Nabi leuwih loba méré katuladanan atawa contoh nu hadé. Para sahabat jeung kaum Muslimin leuwih gampil narima jeung yakin kana naon rupa anu didawuhkeun Nabi. Saméméh nyarita ka para sahabat, nabi geus leuwih tiheula ngalaksanakeunana.

Béda jeung pola jaman ayeuna, leuwih loba nyarita batan némbongkeun katuladanan. Henteu saeutik nu ngaku usthad, tapi naon anu diucapkeunana kalintang béda jeung anu dipilampahna. Sawatarawaktu kaliwat, aya hiji tokoh anu ngaku ustadh jeung kungsi masantrén puluhan taun, sarta mindeng minton di layar télévisi dina raraga ngadugikeun ayat-ayat Allah. Tapi hanjakal, manéhna katohyan paduduaan jeung artis dangdut dina kaayaan bulucun, sarta dirékam ku kaméra HandPhone. Katingalina jaman kiwari bener-bener keur krisis katuladanan.

Motivasi ogé kaasup kana matéri pangajaran Nabi. Saperti conto, amal sholéh baris meunang ganjaran ti Allah Swt. Sabalikna, lamun ngalakukeun pagawéan maksiat mangka bakal jadi dosa. Puguh baé ganjaran jeung dosa bakal aya wawalesna, minangka bukti baris nyampakna kahirupan akhérat jeung wawales kana naon rupa anu dipigawé di dunya, sakumaha baé jeung naon baé amal pagawéan urang di dunya, baris dipertanggung jawabkeun.

Mémang harita mah tacan aya buku atawa elektronik book (buku elektronik) lantaran kakara jaman sahabat Utsman Al-Quran dibentuk siga buku. Nyatet téh paling ogé dina daun korma atawa kulit sasatoan, di sagédéngeun ngapalkeun dina ingetan. Ku ayana seueur sahabat anu apal cangkem Al-Quran tapi maot sahid di médan perang, antukna aya ideu pikeun nuliskeun Al-Quran dina daun korma atawa kulit sasatoan tur dikumpulkeun. Literatur pangajaran waktu harita leuwih nyoko kana literatur kahirupan, pangalaman jeung masalah anu enggeus jeung anu keur disanghareupan. Tacan aya sakola formal siga kiwari anu dirojong ku wangunan husus sarta guru anu mancén tur digajih.

Metode ngajar leuwih loba masalah katuladanan, da Nabi tara seueur saur tanpa bukur. Najan sakedik nyariosna, tapi ngandung ma’na anu jembar. Para sahabat ogé mibanda inisiatif nyatet naon rupa cariosan nabi sareng pangalaman nabi. Kaasup istri-istri Nabi ogé ngalakukeun hal anu sarupa. Sabab, istri-istri nabi paling caket tur mindeng aya caketeun Nabi, mangka wajar upama réa ngariwayatkeun hadits.

Mangsa jaman sahabat, kakara aya sakola dina harti formal, aya wangunan husus anu ditataharkeun keur prosés diajar jeung ngajar, kurikulum anu sistematis sarta tinulis, metode ngajar jeung diajar anu dibukukeun, guru anu digawé sacara profésional. Tapi ieu sakola masih kawatesanan pikeun kulawarga karajaan atawa kulawarga bangsawan.
Basa jaman nabi ogé sabenerna geus diajarkeun kamampuan-kamampuan husus saperti ngojay, manah, numpak kuda, jsté, henteu saukur masalah tauhiid jeung ahlak wungkul. Hal ieu ngabuktikeun yén di sagédéngeun umat Islam kudu mibanda tauhiid jeung ahlak hadé, kudu bisa maju dina widang séjénna. Anu antukna umat Islam jadi umat anu diajénan ku lantaran préstasi anu dipibandana.

Profési guru mimiti dipikawanoh dina jaman khalifah Ma’mun di Baghdad. Harita sakola téh kaitung mahal. Tapi siswa ti kulawarga anu kagolong miskin dibéré kasempetan sangkan bisa sakola. Waragad sakola keur sakur tingkatan, ti mimiti tingkat dasar nepu ka paguron luhur gedéna 248 ton emas murni per taun. Angka anu luar bisa keur ukuran ayeuna mah. Pendidikan harita mibanda posisi strategis anu antukna wajar upama daék ngaluarkeun waragad anu sakitu lobana pikeun kalumangsungan prosés pendidikan yang kualitasna hadé.

Tina étika ngajar, guru mibanda welas asih ka muridna. Murid kawilang dipikadeudeuh siga ka anakna sorangan, malah leuwih batan ka anakna. Di sagédéngeun kanyaah guru anu sakitu gedéna, katuladanan guru ogé katingali kalayan natrat. Pon kitu deui muridna, di sagédéngeun mibanda motivasi anu weweg dina nyiar élmu, ogé kawilang hormat ka nu jadi guru. Sumanget diajar nu ngagedur, kataatan ka guru, jeung amalan ibadah wajib jeung sunah anu terus dilakonan, tangtuna ogé bakal ngahontal kasuksésan dina diajar.
Nyorang abad ka-20, kakara kapangih téknik ngajar ku ayana élmu psikologi modern. Pendidikan ayeuna leuwih mokus ku ngagunakeun metode jeung pangajaran anu modern. Kiwari oriéntasi sakola leuwih nyoko kana persiapan gawé. Ari baheula sakola téh ngabantu ngajelemakeun jalma anu mibanda ajén kaimanan jeung katakwaan ka Allah Swt. (Suhendi/BD).*

Atikan Nu Luyu jeung Sunah Rosul

2007-05-24T02:43:00.000-07:00

* Telaah Utama Edisi 326 - Mei 2007 (1)

TANGGAL 2 Méi dipiéling minangka Hari Pendidikan Nasional. Sahenteuna, dina sataun sakali, umat Islam ngayakeun évaluasi ngeunaan sistem pendidikan anu berlaku jeung digunakeun keur ngadidik generasi Islam. Paling henteu, para sepuh, pendidik, jeung umat Islam umumna, kudu nyawang ka tukang, ngeunaan kumaha pola pendidikan mangsa Rasulullah Saw, anu kabuktian suksés nyitak kader-kader umat anu kuat imanna, éndah katakwaanana, mulya ahlaknya, ngabebela sumanget da’wah jeung jihadna, jeung cerdas akalna, anu antukna ngajadikeun maranéhna minangka "umat pinunjul" (khoiru ummah) sarta mawa kajayaan Islam.

Sacara umum, tujuan pendidikan nyaéta ngabentuk pribadi manusa anu iman jeung ibadah ka Allah, sarta ngajalankeun peranna di ieu dunya minangka hamba Allah, sakumaha khalifah Allah, jeung sebagai pengemban amanah Allah pikeun ngurus kahirupan ieu dunya ku nanjeurkeun ajén-ajén Islam di rupaning widang kahirupan.
Sakumaha dicontokeun Rasulullah Saw sarta para Nabi jeung Rosul saméméhna. Tujuan utama pendidikan téh natrat dina Al-Quran, nyaéta ngajadikeun manusa minangka hamba (‘abid) jeung ‘wakil’ (khalifah) Allah Swt di ieu bumi.
"Henteu ku Kaula dijadikeun jin jeung manusa salian ti pikeun nyembah Kaula" (QS. Az Zariat: 56)
"Satemenna Kaula baris ngajadikeun di ieu bumi hiji khalifah" (QS. Al Baqarah: 30).

Tina éta dua ayat, bisa dirumuskeun tujuan umum pendidikan dina konsép Islam, nyaéta:
Kahiji, ngajadikeun manusa bisa ngalaksanakeun tujuan penciptaanana sakumaha manusa, nyatana ibadah ka Allah Swt. Sangkan bisa ibadah, puguh baé ngabutuhkeun élmu jeung iman sakumaha fondasina. Ku élmu jeung iman, manusa bisa ngabdi ka Allah Swt, ngalaksanakeun sakur paréntah-Na jeung nyingkahan sakur pahingan-Na.

Kadua, pendidikan kudu ngalahirkeun insan-insan anu sanggup jadi "wakil" (khalifah) Allah di ieu bumi, ngama’murkeun, jeung nanjeurkeun syariat Islam. Puguh baé nanjeurkeun syariat Islam butuh élmu jeung iman, anu ngalahirkeun sumanget jihad. Ngama’murkeun bumi ogé butuh élmu jeung katerampilan, weruh élmu manajemen jeung téknologi di rupaning widang kahirupan. Ku ayana kitu, pendidikan dina Islam lain baé melakeun élmu agama, nuwuhkeun jeung ngawewegan kaimanan, tapi méré wawasan élmu pangawertuh jeung téknologi pikeun ngama’murkeun kahirupan.

Naha sistem pendidikan nasional ayeuna ngaguluyur kana éta tujuan? Urang sapuk baé, katingalina mah da henteu. Lantaran sistem pendidikan di urang mibanda nuansa sékuler, ukur mentingkeun panguasaan élmu jeung téknologi, bari henteu diimbangan ku ngawewegan akidah, ibadah, jeung ahlak.

Pola Pendidikan Rosulullah
Rosulullah Saw suksés ngalahirkeun manusa-manusa anu jadi hamba jeung khalifah Allah di ieu bumi ku dua hambalan:
Kahiji, hambalan nuwuhkeun jeung ngawewegan iman. Ieu hambalan dijalankeun dina 13 taun munggaran di Makkah sarta terus nyambung kana hambalan kadua.

Kadua, nuwuhkeun jeung ngawewegan hirup kumbuh di masarakat (muamalah). Ieu hambalan dilakukeun dina 10 tahun pamungkas lalakon Rosulullah di Madinah, mareng jeung pendidikan iman anu terus lumangsung. Sabab, hirup kumbuh di masarakat tanpa iman, sarua baé jeung ngawangun gedong tanpa fondasi.
Pikeun ngadidik kaimanan, Al-Quran mibanda ayat-ayat husus anu disebut "ayat-ayat Makkiyah", nyaéta ayat-ayat ngeunaan kaimanan ka Allah Swt jeung "rukun iman" séjénna. Ku ayat-ayat éta, Rosulullah nyitak manusa-manusa anu ariman, cinta, jeung sieun ka Allah Swt, anu antukna aranjeunna jadi hamba Allah anu ngalaksanakeun paréntah-Na sarta nyingkahan pahingan-Na.

Pikeun ngadidik umatna nuju kahirupan di masarakat jeung di nagara, Rosulullah diaping Allah Swt ngaliwatan "ayat-ayat Madaniyah" anu umumna eusina tungtunan dina kahirupan di masarakat jeung nagara, ogé pangawasaan élmu jeung téknologi pikeun ngahontal kasejahteraan hirup. Madinah jeung sakumna Jazirah Arab suksés jadi hiji "Baldatun Thoyibah" sakumaha diistilahkeun Al-Quran: "Nagara anu aman ma’mur jeung meunang pangampunan Allah". (QS. As-Saba’: 15).

Metode Pendidikan Rosul
Sacara teknis, Rosulullah Saw ngagunakeun "pendekatan pendidikan informal", saméméh ngalembaga saperti sakola atawa pasantrén mangsa kiwari. Iraha baé, di mana baé, Rosulullah jeung para sahabat ngayakeun pendidikan ka saha baé.

Rosulullah ngadidik umatna di rupaning tempat, ti mimiti mangsa keur numpak onta (di satengahing lalampahan), di masjid, di pasar, di warung, mangsa reureuh, mangsa musafir, tug nepi ka di médan pangperangan. Ieu kabiasaan hadé téh diteruskeu ku para sahabat.

Ringkesna mah, ka mana baé Rasulullah miang jeung saha baé anu dipunganana, mantenna baris ngadugikeun didikan. Upama nu hadirna ngan saurang, nya ukur saurang anu didididikna ogé.

Metode pendidikan éta dingaranan mubasyarah (sacara langsung), dilakukan sacara lisan (lisanulmaqal), atawa ku sikep (lisanulhal). Dina sistem pendidikan ayeuna, pendidikan siga kitu téh disebutna pendidikan informal (henteu resmi). Rosulullah méré kapunjulan kana pendidikan informal batan pendidikan formal, lantaran cara informal leuwih keuna, praktis, jeung méré hasil anu téréh jeung leuwih kongkrit.

Sistem pendidikan siga kitu mibanda tujuan ngalahirkeun manusa anu ngamalkeun élmuna. Rosul henteu nekenkeunélmu anu luhur atawa élmu anu euyeub, tapi méré kautamaan ka nu ngamalkeun éta élmu.
Rosulullah ogé nandeskeun pangamalan ti hiji élmu anu dipibanda, sakumaha dawuhanana: "Sing saha anu ngalakukeun amal ku élmu anu manéhna nyaho, Allah baris maparin ka manéhna élmu anu manéhna henteu nyaho." (Dikaluarkeun ku Abu Nuaim).

Ku ayana kitu, sajarah nyatetkeun, sistem pendidikan Rosulullah henteu méré maksa kudu ngapalkeun, nginget-ngeinget, jeung nulis deui élmu sarta téori-téori, tapi leuwih mentingkeun kana pangamalan (aplikasi). Anu leuwih penting deui, mangrupa tuladan pikeun para pendidik atawa guru, Rosulullah ngadidik ku ahlak jeung katuladanan. Naon anu ku mantenna diucapkeun, mangka ku mantenna dilakonan. Ieu pisan rusiah suksés pendidikan, nyaéta guru ngalaksanakeun heula, saméméh diajarkeun ka murid-muridna.
"Hé jalma-jalma anu ariman, naha anjeun ngomongkeun saperkara anu ku anjeun henteu dipilampah. Kalintang rongkah kangéwa di sisi Allah upama anjeun ngomongkeunnaon anu ku anjeun henteu dilakonan". (QS. As Saff: 2-3).

Anu kaitung "rada formal" nyaéta mangrupa riungan sacara rutin antara Rosulullah jeung para sahabat di bumi Arqam bin Abi Arqam sacara kontinyu. Ti tarbiyah di di dinya muncul, sakumaha conto, karakter Umar bin Khattab anu asalna saurang "préman", sabada ditarbiyah jadi hiji khalifah anu mibanda pamahaman Islam utuh.
Bilal bin Rabah anu asalna saurang budak, satuluyna ku prosés tarbiyah, jadi hiji duta anu mampu ngislamkeun hiji kampung. Mush’ab bin Umair, anu asalna konglomerat anu royal, lajeng ngainfakkeun hartana pikeun kabutuhan da’wah Islam.

Pendidikan di Indoneéia
Pendidikan Islam di Indonésia oé mimitina mah sifatna informal, ngaliwatan interaksi antar pribadi anu lumangsung dina rupaning kasempetan saperti aktivitas dagang.

Da’wah bil hal atawa katuladanan dina éta konteks, mibanda pangaruh gedé dina narik perhatian jeung minat hiji jalma pikeun neuleuman atawa ngagem Islam. Satuluyna, mangsa agama Islam beuki mekar, di saban désa anu padumukna geus jaradi muslim, diadegkeun langgar atawa masjid, anu lain baé mangrupa tempat solat, tapi ogé tempat pikeun diajar ngaos Al-Quran jeung élmu-élmu kaagamaan.

Métode pembelajaranna nyaéta sorogan (murid sacara perorangan atawa piligenti diajar ka guru) jeung halaqah atawa wetonan (guru ngajar sakelompok murid anu diuk nguriling sacara kolektif atawa babarengan).
Ti dinya mekar kana sistem pendidikan pasantrén. Sacara tradisional, hiji pasantrén idéntik jeung kyai (guru/pangasuh), santri (murid), masjid, pamondokan (asrama), jeung kitab konéng (referensi atawa diktat ajar). Sistem pembelajaran rélatif sarupa jeung sistem di langgar/masjid, ukur matérina beuki réa, saperti basa jeung sastra Arab, tafsir, hadits, fikih, ilmu kalam, tasawuf, tarikh, jsté.

Di pasantrén, saurang santri mémang dididik sangkan jadi jalma anu pinter (alim) dina widang agama Islam jeung saterusna bisa jadi juru da’wah atawa guru.

Pasca konferensi organisasi muslim Indonésia anu ngokolakeun pendidikan dina taun 1936 di Padang Panjang, pada sapuk kana standar umum tina sistem pendidikan Islam mangsa harita, nyaéta: (1) Madrasah Awaliyah 3 taun; (2) Madrasah Ibtidaiyah 4 taun; (3) Madrasah Tsanawiyah 3 taun; (4) Madrasah Muallimin (Sakola guru) 3 taun; jeung (5) Madrasah Islam Tinggi.

Mareng jeung mekarna peradaban, modél pendidikan Islam kurang nu minatna, kalayan alesanana "hésé digawé" lamun geus lulus atawa bangga bersaing di bursa gawé. Jadi wé umat Islam tingalabring nyakolakeun budakna ka sakola umum anu sékulér, jeung leuwih ngutamakeun panguasaan élmu jeung téknologi tinimbang panguasan akidah, ibadah, jeung ahlak Islam.

Kawasna mangrupa solusi, modél pendidikan Islam anu ngagedékeun panguasaan "élmu agama", kudu diimbangan ku matéri ajar anu ngalantarankeun anak didik bisa ngawasa "élmu umum" atawa panguasaan téknologi. Atawa sabalikna, "sekolah umum" kudu ngimbangan matéri ajarna ku matéri anu bisa ngawewegan akidah, ibadah, jeung ahlak Islam. Wallahu a’lam. (ASM. Romli, dipatéakeun tina sawatara sumber référénsi).*